Ana sayfa LiDAR Yersel Lazer Tarayıcı ile Köprü Belgelenmesi

Yersel Lazer Tarayıcı ile Köprü Belgelenmesi

0

Yapımının üzerinden zaman geçen, yoğun kullanıma ve çevresel etkilere maruz kalan köprülerin deformasyonlarının tespiti, ulaşım sağlığı açısından önemli bir konudur.

Bu tarz yapılarda ölçme teknolojisinin getirdiği yeni imkanları kullanılarak ulaşılması zor, ölçümü çok zahmetli ve hatta imkansız olan bazı detayları ölçmek ve belgelemek mümkün olmaktadır. Peki nasıl? Tabiki en zor görevlerin bile üstesinden gelen lazer tarayıcılar yardımıyla bu tarz çalışmaların üstesinden gelebilirsiniz. Yazımız yersel lazer tarayıcı kullanılarak ölçme ve belgelemesi yapılmış yaklaşık 25 yıllık bir köprü hakkında olacak.

Yapısal olarak bir köprünün beton, çelik vb. elemanlardan oluştuğunu biliyoruz. Doğal olarak bu bileşenlerin deformasyon üzerindeki rolleri ve deformasyona uğrama durumları farklılık göstermektedir. Bu farklılıkların tespit edilebilmesi için, birleşim noktaları, darbe emici elemanlar, derzler, köprü decklerini taşıyan çelik profiller vb. bölgelerde çok sayıda ölçüm yapmak gerekir.

Dolayısı ile Total station ve GPS gibi geleneksel ölçme yöntemlerinin yetersiz kaldığı bu noktada yersel lazer tarayıcı kullanımı ön plana çıkar.

Projede ITRF temelli bir koordinat sisteminde çalışıldığı için yersel lazer tarama işleminden önce statik GPS oturumları yapılarak, lazer tarayıcı çalışmasına esas olacak yer kontrol noktaları tesisi ile işe başlandığını ve sonraki periyotlarda (onarım öncesi ve sonrası) yapılan belgeleme işlemlerinde de yine bu noktaların kontrol edilerek işlemlere başlandığını belirtelim.

Daha sonra poligon dengeleme hesabına imkan veren lazer tarayıcı ile köprünün her iki yakasına oturan bu yer kontrol noktaları arasında poligon geçkisi kurmak ve harici yapılan tüm lazer tarama okumalarının birleştirilmesi ile nokta bulutu elde edilmesi ile devam eden projede maksimum poligon kapanması 3B ‘de 5 mm olup, devamında yapılan birleşim dengelemesi sonucunda maksimum hata payı 6 mm – 100 m olarak gözlemlenmiştir.

Registration, yani bireysel nokta bulutlarının birbirine çakıştırılıp tek bir koordinat sistemine oturtulması işleminden sonra modelleme ve çıktı üretme aşamasında tüm taşıyıcı ve birleşim elemanlarının en az 5 hattan geçecek şekilde kesitler halinde değerlendirilmesi yapılmıştır.

Sonuç ürünlerin birkaçı aşağıda örnek olarak verilmektedir.

Şekil 1: Beton kırılım hatları, çelik profil en kesitleri, darbe emicilerin modellenmesi, suya gömülen silindirik ayakların ve bu ayaklar üzerine oturan kirişlerin modellenmesi, köprü gabarisinin kontrolü açısından üzerinden geçen elektrik hattının sayısal modele çevrilmesi, drenaj boruları ve yer kontrol noktaları görülmektedir.

Şekil 2: Köprünün Kuzey cephe profilinin sayısal grafiği ile deformasyon miktarları ve boş halde köprünün uğradığı deplasman bir kaç mm hassasiyet ile görülmektedir.

Şekil 3: Silindirik ayakların su üzerinde kalan kısmının modellenmesi sonucunda ayaklardaki eğiklik tespit edilmiş, beton yüzey üzerindeki kırılma ve bozulmalar da bariz biçimde ortaya konmuştur. (Yeşil kırıklı hatlar)

Şekil 4: Silindirik ayakların kiriş üzerinden bakıldığında nereye nasıl yerleştiğinin, akstan ileride veya geride, aks üzerinde ise birbirine eşit veya farklı mesafelerde olup olmadığının tespiti yapılmıştır.

Görüldüğü gibi, geleneksel ölçü yöntemleri ile yapılması mümkün olmayan birçok ölçü ve üretilmesi mümkün olmayan birçok sonuç ürün lazer tarama kullanımı sayesinde mümkün hale gelmiştir.

Tüm bunların yanı sıra, yersel lazer tarayıcı kullanımı ile sahada kazanılan vakit, ofis ortamına da yansımış, çok detaylı çıktıları çok daha az zamanda (20 etaptan oluşan saha işi dahil toplam 3 gün) ölçüm ve sayısallaştırma sonuçları teslim edilmiştir.

Yersel lazer tarayıcı ile yol, köprü, tünel, inşaat as-built gibi birçok konuda kısa sürelerde doğrulukları ve görsel değerleri yüksek veriler üretilebilir. Projelerimize lazer taramanın getireceği katma değerleri ve hızı düşünürsek, bu yöntemin ölçme dünyasında kendine edineceği yerleri kolaylıkla görebiliriz.

Hasan YAVUZ
2008 Yılında Yıldız Teknik Üniversitesi Harita Mühendisliği (Jeodezi ve Fotogrametri) mezun oldu. Faro Europe ve Leica Geosystems firmalarında yersel lazer tarayıcı, mobil tarayıcı ve insansız hava araçları ile ilgili teknik satış, eğitim ve destek konularında Türkiye, Orta Doğu, Orta Asya ve Kuzey Afrika bölgelerinde faaliyet gösterdi. Nokta bulutu ve nokta bulutunun kesiştiği tüm alanları takip etmekte ve Litech Mühendislik firmasında çalışmalarını yürütmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Leave the field below empty!